fbpx

Rząd pomoże najemcom mieszkań, poprzez dopłaty do czynszów z Funduszu Przeciwdziałania COVID – 19. Dopłaty będą powiązane z systemem dodatków mieszkaniowych. O zmianach mówi zapowiedziany już w mediach przez Panią Wicepremier Minister Rozwoju Jadwigę Emilewicz projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, zwany dalej „Projekt”, który trafił do Biura Legislacyjnego Sejmu. Projekt zakłada zmiany w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity ustawy DZ.U. z 2019 r poz. 2133), tak by odpowiadała potrzebie tego wyjątkowego czasu. Dotychczas z dodatków mieszkaniowych, ze względu na nierynkowe kryteria dochodowe jakie trzeba było spełnić korzystali głównie lokatorzy komunalni, członkowie spółdzielni mieszkaniowych i tylko bardzo nieliczni właściciele mieszkań o skromnych dochodach.

Z pewną satysfakcją, związaną z osobistym zaangażowaniem z ramienia Stowarzyszenia „Mieszkanicznik” w proces konsultacji Projektu z Ministerstwem Rozwoju trzeba podkreślić, że częściowo zostały uwzględnione nasze postulaty. Środowisko przedsiębiorców z branży wynajmu lokali mieszkalnych i właścicieli mieszkań na wynajem jako pierwsze zetknęło się z kryzysem wywołanym utratą pracy przez najemców. Najemcy mieszkań i pokoi w lokalach mieszkalnych, to przeważnie osoby zatrudnione w gastronomii, hotelarstwie, handlu, salonach fryzjerskich i kosmetycznych. Już 14 marca ich pracodawcy musieli wstrzymać działalność w związku z ograniczeniami jakie wprowadziło Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r., o wprowadzeniu na obszarze Polski stanu zagrożenia epidemicznego. Jako przedstawiciele środowiska zgłosiliśmy uwagi i propozycje w kilku kluczowych kwestiach jakich pierwotny projekt dodatków i dopłat nie uwzględniał. Najważniejsze z tych postulatów, to objecie pomocą osób wspólnie wynajmujących mieszkanie, a nie mieszczących się w pojęciu wspólnego gospodarstwa domowego, inaczej osób, które z przyczyn ekonomicznych są najemcami pokoi albo podnajmują tylko część mieszkania i które znalazłyby się poza jakąkolwiek pomocą. Kolejny, to urealnienie kryteriów dochodowych uprawniających do uzyskania pomocy, dotychczas ustawa o dodatkach mieszkaniowych odnosi kryterium dochodowe do wysokości 125% oraz 175% najniższej emerytury, tj., kwoty niższej niż świadczenie postojowe wypłacane w związku z Covid – 19. Ważne było również takie uksztaltowanie przepisów, aby zapewnić kontrole przyznanej pomocy przez wynajmującego, tak aby środki trafiły do celu.

I tak art. 6 Projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa dokona zmian w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133), a art. 12 wprowadzi zmiany w ustawie z dnia 2 marca 2020 r., o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID – 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 374, 567, 568 i nast.), poprzez wprowadzenie przepisów art. 15zzzic – 15zzzij, które uregulują zasady uzyskania dopłat z Funduszu Przeciwdziałania COVID – 19.

Dopłata do czynszu, wraz z dodatkiem mieszkaniowym wyniesie maksymalnie 1,5 tys. zł., nie więcej jednak niż 75 % wysokości czynszu takie działanie należy uznać za pomoc znaczącą, ponieważ do tej pory średnia wysokość dodatku mieszkaniowego nie przekraczała 250 złotych. Dodatek z dopłatą, będzie wypłacany przez okres maksymalnie 6 miesięcy. Można wystąpić o dodatek i dopłatę do czynszów bieżących jak i wstecz za okres od dnia 1 marca 2020 roku. Pomoc trafi nie tylko do najemców lokali mieszkalnych ale także do podnajemców całości lub części mieszkania.

JAK SKORZYSTAĆ Z POMOCY?

    Według założeń projektu pomoc otrzyma najemca lub podnajemca, który:

  • w dniu 14 marca miał zawartą umowę najmu lub podnajmu na lokal mieszkalny lub wynajmował lub podnajmował lokal lub część lokalu mieszkalnego;
  • którego dochód uległ zmniejszeniu o 25% w stosunku do dochodu jaki osiągnął w analogicznym okresie w 2019 roku. W przypadku, gdy nie uzyskiwał dochodu w całym roku 2019, jego średni miesięczny dochód osiągnięty w 2019 roku ustala się z pominięciem miesięcy, w których tego dochodu nie uzyskiwał;
  • przez 3 miesiące poprzedzające złożenie wniosku, jego dochód nie przekroczył 40% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej na osobę w jednoosobowym gospodarstwie domowym i 30% na osobę w gospodarstwie wieloosobowym. Chodzi tutaj o wysokość przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej obowiązującego w dniu złożenia wniosku, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r., o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 53, 252 i 568).Na obecną chwilę średnie wynagrodzenie w gospodarce narodowej wynosi za marzec 2020, kwiecień 2020, maj 2020: 5 198,58 zł (Monitor Polski z 11.02.2020 r. – poz. 171);
  • powierzchnia wynajmowanego lokalu nie przekracza:

    dla gospodarstwa 1 osobowego 45,5 m 2;
    dla gospodarstwa 2 osobowego 52 m2;
    dla gospodarstwa 3 osobowego 58,5 m 2;
    dla gospodarstwa 4 osobowego 71,5 m 2;

  • złoży w terminie od dnia 1 lipca 2020 roku do dnia 31 grudnia 2020 roku do gminy miejsca położenia wynajmowanego lokalu wniosek o dodatek mieszkaniowy z adnotacją „wniosek o dodatek mieszkaniowy powiększony o dopłatę z Funduszu Przeciwdziałania COVID – 19”;
  • do wniosku dołączy oświadczenia o dochodzie oraz oświadczenia związane z umową i przedmiotem najmu;
  • złoży pisemne potwierdzenie przez wynajmującego danych zawartych we wniosku odnośnie warunków umowy najmu oraz wskaże numeru rachunku wynajmującego, na który ma wpłynąć kwota dodatku mieszkaniowego i dopłaty.

CZY POMOC DOTRZE DO CELU?

Najemca może spełnić kryteria do otrzymania dodatku mieszkaniowego, a nie spełnić któregoś z wymagań do otrzymania dopłaty. Wówczas otrzyma tylko dodatek mieszkaniowy. Jeśli nie spełni kryteriów do otrzymania dodatku mieszkaniowego, to nie otrzyma żadnej pomocy. Z dopłatą czy bez dopłaty, jest to pomoc publiczna na konkretny cel i dlatego ustawodawca włączył wynajmującego w cały proces dając mu określone prawa i obowiązki. Najemca do wniosku musi dołączyć pisemne oświadczenie wynajmującego o zgodności danych dotyczących najmu. Wynajmujący otrzyma od gminy zawiadomienie o przyznaniu i o wysokości udzielonej pomocy, a na koniec dodatek mieszkaniowy i dopłata wpłyną nie na rachunek najemcy ale właśnie na rachunek wynajmującego lub zarządcy budynku. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy wypłaca się zarządcy budynku albo innej osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny, z góry, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca, a zarządca budynku albo inna osoba uprawniona do pobierania należności za lokal mieszkalny zalicza dodatek mieszkaniowy na poczet przysługujących lub rozliczanych za jej pośrednictwem należności za zajmowany lokal mieszkalny.

A CO JEŚLI WYNAJMUJĄCY MA DŁUGI?

O to także ustawodawca zadbał wprowadzając w art. 1 Projektu zmianę ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, z późn. zm.), w art. 10 dodaje się § 6 w brzmieniu: „Nie podlegają egzekucji dodatki mieszkaniowe wypłacone na podstawie ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2133).”.

Nie ma wątpliwości, że rynek najmu z czynszem wolnorynkowym musi przetrwać, gdyż nie jest możliwe zaspokojenie w inny sposób potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa. Komunalny zasób mieszkań raczej topnieje niż wzrasta, a banki w związku z Covid – 19 zaostrzają kryteria udzielania kredytów mieszkaniowych w szczególności podnosząc wysokość wkładu własnego na zakup mieszkania w kredycie, czy poprzez wyłączenie przyjmowania wniosków kredytowych od osób utrzymujących się z niektórych rodzajów działalności gospodarczej. Stąd uznanie dla Ministerstwa Rozwoju, że problem został dostrzeżony i siłą rozpędu spowodowanego przeciwdziałaniem COVID – 19 włączony w pakiet ustaw wspomagających mieszkalnictwo. Ostateczny kształt zakładanej pomocy poznamy po opublikowaniu ustawy w Dzienniku Ustaw, co powinno nastąpić najpóźniej w czerwcu 2020 roku. Projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, to nie tylko dodatki mieszkaniowe i dopłaty do czynszów z Funduszu Przeciwdziałania COVID – 19, ale rewolucja w rynku lokali mieszkalnych, o czym już innym razem.

Magdalena Tylipska – radca prawny, wspólnik i założyciel Kancelarii TPZ